Social Resistance

Resistance starts by working on alternatives

Month: July, 2011

On learned helplessness and the feeling of agency

Bram Langmans argues that the main driving forces behind any successful act of social resistance is the feeling of agency which means being in control of your own destiny and being able to produce some desired effect or outcome by undertaking particular individual action(s).

There exists a widely shared misconception which states that, if you are in a really bad situation, you will do whatever you can to escape it. In truth however, it has been shown that, if you feel like you aren’t in control of your destiny, you will be more inclined to just give up and accept whatever situation you are in.

In this column I will argue that one of the main driving forces behind any successful act of social resistance is precisely this feeling of agency, of being in control of your own destiny and being able to produce some desired effect or outcome by undertaking particular individual action(s).

From 1967 onwards, Martin Seligman and Steve Maier started administering electric shocks to dogs. They did this to expand on Pavlov’s famous experiment in which he made dogs salivate at the sound of a bell. The idea at the time was that animals – and thus humans – could be conditioned to exhibit specific physiological and emotional reactions upon the use of specific external stimuli once a sufficiently firm mental association between a given stimulus and a certain reaction had been established within a subject. The results of Seligman and Maier’s experiment contradicted the predictions made by these behaviourist scientists though, and most of the psychological community was puzzled with amazement.

In Part 1 of Seligman and Maier’s experiment, three groups of dogs were placed in harnesses. Group 1 dogs were simply put in the harnesses for a period of time and later released. Groups 2 and 3 consisted of ‘yoked pairs’. A dog in Group 2 would be intentionally subjected to pain by being given electric shocks, which the dog could end by pressing a lever. A Group 3 dog was wired in parallel with a Group 2 dog, receiving shocks of identical intensity and duration, but his lever didn’t stop the electric shocks. To a dog in Group 3, it seemed that the shock ended at random, because it was his paired dog in Group 2 that was causing it to stop. For Group 3 dogs, the shock was apparently ‘inescapable’. Group 1 and Group 2 dogs quickly recovered from the experience, but Group 3 dogs learned to be helpless, and exhibited symptoms similar to chronic clinical depression.

In Part 2 of the Seligman and Maier experiment, they put these three groups of dogs in a big box with a little fence dividing it into two halves. They figured if they administered an electric shock, the dog would hop over the fence to escape. And indeed: when they put a Group 1 or 2 dog in the box and tried to zap it, it immediately jumped the fence. The Group 3 dogs however – who had previously learned that nothing they did had any effect on the shocks – for the most part simply lay down passively and whined. Even though they could have easily escaped the shocks, the dogs didn’t even try – they just sat there and took it.

Most of us are actually just like these Group 3 dogs: we’ve learned to be helpless and just accept whatever situation it may be we find ourselves in, rather than taking control of our own destiny and changing that situation for the better. The sheer scale of multinational corporations and ‘the globalized economy’, the extent to which political decision-making takes place in supranational organisations with often little or no democratic accountability, the inescapable routine of work-eat-sleep just to keep up with ever-increasing financial demands, the pervasiveness and single-mindedness of most of the media- and entertainment industries on this planet; it all too often makes us feel so small and insignificant in comparison to those who we perceive to hold ‘real power’ over the fate of humankind – so that most of us are just inclined to ‘sit there and take it’.

Luckily enough however, there is a brighter side to Seligman’s experiments: of the roughly 150 dogs that partook in his experiments during the latter half of the 1960’s, about one-third did NOT become helpless. Instead, they managed to find a way out of the unpleasant situation, despite their past experience of helplessness. To explain this peculiarity, an appeal was made on Bernard Weiner’s attribution theory, which concerns itself with the way subjects attribute a cause or explanation to an unpleasant event.

The theory includes the dimensions of globality/specificity, stability/instability, and internality/externality: A global attribution occurs when a subject believes that the cause of negative events is consistent across different contexts, a specific attribution occurs when the subject believes that the cause is unique to a particular situation. A stable attribution occurs when a subject believes the cause to be consistent across time, unstable attribution occurs when the individual thinks that the cause is specific to one point in time. An external attribution assigns causality to situational or external factors, while an internal attribution assigns causality to factors within the person.

With the use of these dimensions, a subject’s attributional or explanatory style can be formulated, which proofs to be the key to understanding why subjects respond differently to adverse events and why learned helplessness sometimes remains specific to one situation, but at other times generalizes across situations: Although a group of subjects may experience the same or similar negative events, how each subject privately interprets or explains the event will affect the likelihood of acquiring learned helplessness and subsequent depression.

On one end of the scale, there is a pessimistic explanantory style, which sees negative events as permanent (“it will never change”), personal (“it’s my fault”), and pervasive (“I fail on pretty much any level, all of the time”); on the other end we find an optimistic explanatory style, which views the situation as other than personal, pervasive, or permanent. Obviously subjects with a pessimistic explanatory style are most likely to suffer from learned helplessness and clinical depression. Moreover, these subjects also experience more problems with their health and well-being, are more likely to produce tumors, and so on, than their optimistic counterparts.

Now what does this story tell us? When confronted with the many injustices and tragedies of this world, we all too easily give in to apathy and nihilism. By doing this, we are choosing futility over optimism – we are giving in to learned helplessness. The reason we are doing this, however, is just a matter of perspective: it is our view of the situation which makes us feel small and helpless, rather than the situation itself.

In reality, everything which gets accomplished in this world, is accomplished by groups of individuals who are passionate about changing a given actuality into in new and more desirable situation. That means each and any one of us has the power and potential to produce some desired effect or outcome by undertaking particular individual action(s). And it is exactly this realization of one’s own power of agency that lies at the very heart of any form of social resistance. Without it, we just give in to learned helplessness – we ‘sit there and take it’.

In order to stimulate social resistance, it is thus of the utmost importance to propagate a feeling of agency and an optimistic attitude. It is only under these circumstances that initiative, innovation and creativity can freely flourish and alternatives can thrive. And it’s all basically just a state of mind.

So go out there, and smile – and show the world what it’s capable of!

Bram Langmans is columnist at Social Resistance, chief editor at and founding member of


Our (temporary) logo

Download, share it, use it as profile picture on your facebook, twitter, msn… spread the message


Join us @


Identity crisis of democracy

Today, there doesn’t seem to be a recipe for the world any longer. And the more it remains untouched, the greater the risk of a general lack of taste. Or worse, the possibility of being burnt. What is at stake is the way in which we relate to the world.

Contemporary politics, mainly portrayed by the liberal democracy, is gradually showing more and more breaking points. They are no simple cracks and tears, but profound ruptures coming from within. The contemporary crisis does not merely refer to superficial ecological or economical problems, but challenges the very foundations of our relation with the world.

The question remains wither or whether another political system is possible today. And no one seems to be able to answer this question. Even more, today, it appears that with the increase of supranational entities, a possible answer not only removes itself gradually from ordinary everyday life, but also becomes more and more penetrated by the preferences of these decision-makers. In other words, on the one hand the general or global political play appears to become of progressively less concern to us.

On the other, it means the powers that be try to straighten the question marks hanging over the fate of the world to their own convictions. But an exclamation mark is nothing more than a question mark in disguise. If anything, a crisis first of all makes clear the politics of the world, all politics, lacks unity or certainty.

A radical definition of democracy might even well be situated in such a lack: in difference and uncertainty. Even more, these could well be democracy’s abysmal grounds. A democracy that becomes instrumentalized by an indefinite thought of unity – be it that of the coalition of the willing, of an apparent neoliberal end of history (cf. Fukuyama) or even that of a so called third way – looses its democratic nature.

As such, it rather refers to a unity of a people, its demos, and no longer to the inherent difference and diversity of such a people. Unfortunately this seems to be the case in a world that increasingly flirts with right-wing demagogues and a discourse of capital. Just think about the differences between rich and poor, north and south, good and (the axis of) evil, between the haves and havenots. Or closer to home: the presumed difference between Flanders and Wallonia and the Flemish claim to limit democratic prosperity to the northern part of the country. Today it seems the people that should govern a democracy does not concern everyone.

The contemporary global crisis at least has to do something with such a thought of exclusivity. And a world, every world, both that of the (supra-)national decision-makers and that of a single individual, can never be complete, which means global, when people are being excluded. A world is indeed the space where everyone can take place (if not there, then where?). If a politics of the world, a cosmopolitanism, wants to signify something today, it needs to place itself above all within such a (cosmo-)polis: within the being-in-common with others, be that within the (Aristotelian) city, within a country or within a world.

Politics primarily refers to the questioning of this common of being. Such an inquiry is nothing other than an exploration of its own foundations and can hence be no reference to an answer that already is penetrated with arguments for the benefit of one or another presumed exclusivity. Rethinking democracy does not in as much refer to the invention of new political forms or systems, but assorts a retracing of its own premisses. Democracy is all about possibilities of opening and re-opening (meta-)physical space. And this demands for another approach of reality than the one that suppresses the world today.

Such an approach does not stop or end at its own limits or exclusivities, but opens up onto its own involvement. This is nothing other than an engagement with the world, an engagement that might bring us further than the limits of our own selves. An engagement that can only concern you and me.

Identiteitscrisis van de democratie

De wereld mist een recept vandaag. En hoe meer ze onaangeroerd blijft sudderen, hoe meer ze het gevaar lijkt te lopen te verdrinken in een lauwe soep van algemene smakeloosheid. Of erger nog, aan te branden. Wat op het spel staat is de manier waarop we met haar omgaan. Pieter Meurs over democratie en engagement.

De politiek die de groten der aarde zo graag liberaal democratisch vertaald zien, vertoont hoe langer hoe meer breuken en scheuren. Het zijn geen barstjes of kleine deuken, maar diepe groeven die van binnenuit naar de oppervlakte reiken. De hedendaagse crisis van vandaag verwijst niet simpelweg naar oppervlakkige ecologische of economische problemen, maar naar de fundamenten van onze manier van omgaan met de wereld.

Vraag is maar of een ander politiek bestel vandaag mogelijk is. Geen mens die daar kan op antwoorden. Bovendien lijkt het er, met de groeiende opkomst van supranationale entiteiten, meer en meer op dat die vraag zich niet enkel laat beantwoorden door commissies die steeds verder van ons af komen te staan, maar ook dat die besluitvormers reeds een bepaald antwoord prefereren.

Het algemene (en in het Frans heeft dit de mooie vertaling global) politieke spel staat met andere woorden niet simpelweg te ver van ons bed, de beslissingsmachten doen ook hun uiterste best om alle mogelijke vraagtekens over het lot van de wereld recht te trekken naar hun eigen voorkeur. Maar een uitroepteken is niet meer dan een vermomd vraagteken, zeker in een tijd waarin een crisis aangeeft dat eenduidigheid en zekerheid ver te zoeken zijn.

Een radicale definitie van de democratie zou misschien wel eens gelegen kunnen zijn in zulke onduidelijkheid en verscheidenheid. Meer zelfs, daarin zou wel eens haar letterlijke en figuurlijke grond kunnen liggen. Een democratie die geïnstrumentaliseerd wordt door een bepaald eenheidsdenken – of het nu om een coalition of the willing, om een schijnbare neoliberale noodlottigheid (cf. Fukuyama) of zelfs om een hedendaagse derde weg gaat – is niet langer democratisch. Ze verwijst dan immers naar een eenheid van een volk, haar demos, en niet naar diens fundamentele verscheidenheid of verschil. Helaas lijkt dit in de wereld van vandaag steeds meer het geval te zijn.

Denk aan het groeiende verschil tussen noord en zuid, tussen verschillende religies, tussen de haves en de havenots. Of dichter bij huis: het geclaimde onderscheid tussen Vlamingen en Walen waarbij het democratisch welzijn volgens enkele Vlamingen moet beperkt worden tot het noorden van de taalgrens. Vandaag blijkt het volk dat in een democratie de regering moet uitmaken bijgevolg niet iedereen te betreffen.

De hedendaagse globale crisis heeft op zijn minst te maken met zulk exclusiviteitsdenken. En een wereld, elke wereld, zowel die van de (supra-)nationale besluitvormers als die van ieder individu, kan niet volledig zijn, dit wil zeggen globaal zijn, wanneer mensen uitgesloten worden. Een wereld is immers precies die plaats waar iedereen kan plaatshebben (waar anders?). Als een politiek van de wereld vandaag de dag iets wil betekenen dan is het in de eerste plaats die situering van de (cosmo-)polis:  in het samenwonen met anderen, of dat nu in de (aristotelische) stad, in een land of in de wereld is.

Politiek verwijst in de eerste plaats naar het bevragen van het samen van dit samenwonen. Dit bevragen is niets anders dan een fundamenteel in vraag stellen, en dus geen verwijzing naar een antwoord dat reeds doorspekt is met argumenten in het voordeel van een of andere vermeende eenduidige exclusiviteit. Het herdenken van de democratie verwijst bijgevolg niet zozeer naar een nieuwe politieke vorm. Het komt er niet op aan nieuwe systemen te ontdekken of te installeren.

Democratie gaat eerst en vooral over manieren en mogelijkheden om (meta-)fysische ruimtes te openen en te beschermen. Het is een andere benadering van de werkelijkheid dan degene die vandaag de dag vaak blijkt te primeren. Het is er eentje die niet ophoudt bij de eigen grenzen of exclusiviteiten, maar één die zich weet te situeren ten opzichte van dat wat die exclusiviteit overstijgt. Die betrokkenheid is niets anders dan een engagement met de wereld. En het zou wel eens dit hernieuwd engagement kunnen zijn dat ons uit de huidige crisis kan halen. Een engagement waarin u en ik een bijzonder grote rol spelen.

Pieter Meurs is philosopher and columnist at Social Resistance

Join Social Resistance

Summary in English

Today, there doesn’t seem to be a recipe for the world any longer. And the more it remains untouched, the greater the risk of a general lack of taste. Or worse, the possibility of being burnt. What is at stake is the way in which we relate to the world. Contemporary politics, mainly portrayed by the liberal democracy, is gradually showing more and more breaking points. They are no simple cracks and tears, but profound ruptures coming from within. The contemporary crisis does not merely refer to superficial ecological or economical problems, but challenges the very fundaments of our relation with the world. The question remains what is to be said of the political and its contemporary favourite: democracy. We should consider democracy as a form of government that starts from the lack of unity rather than assuming an unambiguous people (demos). As such, it could translate into an involvement with the world that exceeds itself and ourselves.

Résistance Sociale: un nouveau projet

par Résistance Sociale

Beaucoup de choses sont mauvaises, dans le monde. Mais il existe aussi tant de bonnes choses. Partout le monde, des gens, des organisations, des groupes luttent contre l’injustice en demandant des changements sociaux. Nous voulons recueillir leurs histoires à pour qu’elles deviennent des inspirations pour des autres. Nous voulons renforcer la resistance sociale dans le monde entier.

La crise financière, crise économique, crise energétique et la crise alimentaire…les temps sont durs. Partout dans le monde on voit ça. L’urgence alimentaire en Afrique, la speculation sur les devises en Grèce, au Portugal et en Irlande par une élite financière du capitalisme en neo-libéralisme, l’émergence et la consolidation de l’extrême droite et le fascisme, des meutres en Norvège. Et bien plus encore.

Mais même dans ces temps difficiles, nous voyons beaucoup de gens qui ne supportent plus ses tendances, qui veulent réagir. Pensons aux mouvements dans le monde Arabe par exemple, ou les manifestations en Espagne et en Grèce. Nous n’en sommes pas encore là, mais nous sommes bien partis. Avec des jeunes du monde entier, qui se soulèvent, qui prennent des mesures pour une vie meilleure. Ils veulent des changements, ils cherchent des alternatives.

Les médias et les partis politiques, amènent leurs propres histoires et opinions, sur ce qui se passe dans le monde. La plupart de ces histoires sont négatives. Nous lisons tous les jours ce genre de nouvelle dans l’actualité. Mais nous savons aussi, qu’il y a des milliers d’initiatives dans le monde, petites et grandes, qui pourraient être instructive, si nous connaissons leurs existences. Ce simple fait, serait un pas dans la bonne direction. Comprendre leurs methodes, partager leurs connaissances et les mettre en pratique est la prochaine étape logique.

Dans ce blog nous voulons combiner des exemples de résistance sociale à travers le monde. Nous voulons offrir une espace pour discuter de façon ouverte, sur ce qui peut et qui devrait arriver.

Et oui, nous allons voir les différences de culture politique, d’expérience réligieuse, d’idéologie…Mais finalement, nous sommes tous des êtres humain.  Et les gens sont des êtres sociaux. Car l’accent est mis constamment sur les différences, c’est facile à oublier. Ce qui nous unit nous apporte une message different que l’inégalité, l’injustice et l’exclusion. Notre message a un but humanitaire, de justice, d’égalité, de solidarité sociale. Ce sont des mots abstraits, mais avec des exemples concrets théorique et pratique, nous voulons montrer ce qu’est le valeur de ces mots aujourd’hui.

Comment ça marche?

C’est simple. Rejoignez notre groupe sur Facebook. Partagez vos liens et vos idées. Des articles, des textes, …toutes les initiatives du monde entier sont bienvenues, dans n’importe quelle langue. Comme on a besoin d’une langue commune, pour se comprendre mutuellement, on a choisi l’Anglais. Quand vous partagez un article, un lien ou une note, écrite dans une langue autre que l’Anglais,  prenez la peine  de placer un court résume en Anglais. Quiconque se sent appelé à traduire les textes sur le blog, sera le bienvenu. S’il vous plaît, vous pouvez utiliser Google Traduction, ou autres, l’important est que vous contribuiez.

Rejoindre notre groupe est une première étape. Ensuite, vous pouvez envoyer le blog à vos amis en leurs demandant de faire partie du groupe aussi, même vos amis étrangers. Nous aimerions connaître l’opinion du monde entier. Nous voulons apprender les uns des autres et pas seulement des exemples occidentaux.

Vous pouvez contribuer à ce projet en commençant par chercher des liens intéressants, en traduisant, en partageant vos idées et en répondant aux idées des autres. Soyez critiques de ce que vous lisez, aussi pour vous-même. Une bonne critique commence par l’auto-critique.

Nous recherchons une attitude positive. Notre message doit être un message positif de ce qui est possible, car çamarchedéjà. On veut partager ça avec vous et les autres.


Page Facebook

Sociaal verzet: een startend project

Er lopen vele dingen fout in de wereld. Maar er gebeuren ook vaak en veel goede dingen. Over de hele wereld komen mensen, organisaties, groepen samen die weerwerk bieden tegen onrechtvaardigheid en die vragen om sociale veranderingen. Wij willen hier hun verhalen verzamelen om ervan te leren en als inspiratie voor anderen om het sociale verzet overal ter wereld te versterken.

Financiële crisis, economische crisis, energiecrisis en voedselcrisis…het zijn harde tijden. Over de hele wereld zien we dat: de voedselnood in de Hoorn van Afrika, de geldspeculatie in Griekenland, Portugal en Ierland door een kapitalistische en neo-liberale financiële elite, de opkomst en consolidering van extreem rechts en het fascisme, de moordpartijen in Noorwegen. En  zoveel meer.

Maar ook in deze harde tijden, zien we heel wat mensen die het niet meer nemen en die tot actie overgaan. Denk maar aan de bewegingen in de Arabische wereld of aan het straatprotest in Spanje en Griekenland. We zijn er nog niet, maar we zijn wel goed onderweg. Met jongeren over de hele wereld die in opstand komen en die actie ondernemen voor een beter leven, die veranderingen willen en die zoeken naar alternatieven.

Media en politieke wereld brengen hun eigen verhalen en opinies over wat omgaat in de wereld. Het zijn veelal negatieve verhalen. We zien elke dag welk soort nieuws de kranten haalt. Maar we weten ook dat over de hele wereld duizenden -kleinere en grotere- initiatieven bestaan, die leerzaam konden zijn als we van hun bestaan zouden weten. Het simpele feit van hun bestaan te kennen, zou al een stap in de goede richting zijn. Hun werking bestuderen, hun kennis delen en in de praktijk brengen, is dan de logische volgende stap.

In deze blog willen we voorbeelden bundelen van sociaal verzet over heel de wereld. We willen ruimte bieden voor een open discussie over wat kan en moet gebeuren.

En ja, we zullen verschillen zien in politieke kleur, in religieuze beleving, in ideologie… Maar uiteindelijk zijn we allemaal in de eerste plaats mensen. En mensen zijn sociale wezens. Door de voortdurende klemtoon op de verschillen, wordt dat nogal gemakkelijk vergeten. Dat is wat ons bindt en daarom brengen wij een andere boodschap dan die van ongelijkheid, onrechtvaardigheid en uitsluiting.

Wij staan voor menselijkheid, rechtvaardigheid, gelijkheid, sociale en solidaire relaties. Dat zijn abstracte woorden, maar met concrete voorbeelden over theorie en praktijk, willen we tonen wat die woorden vandaag voor ons betekenen.

Hoe werkt het?

Simpel. Sluit je aan bij onze groep op Facebook. Deel je links en ideeën.  Links naar artikels, teksten, initiatieven… van over heel de wereld zijn welkom in alle talen. Maar we hebben wel een gemeenschappelijke taal nodig om elkaar te begrijpen. Daarom: als je iets deelt dat geschreven is in een andere taal dan Engels, neem dan de moeite om boven de link of het artikel of de notitie, een korte samenvatting te plaatsen in het Engels. Wie zich geroepen voelt om een tekst te vertalen, kan die vertaling op de blog plaatsen. Maak daarbij gerust gebruik van google vertaling (of andere), wat telt is dat je een bijdrage levert.

Aansluiten bij onze groep is een eerste stap. Daarnaast kan je de blog doorsturen naar je vrienden met de vraag om ook aan te sluiten, ook je buitenlandse vrienden. We willen graag opinies kennen van over de hele wereld. We willen leren van elkaar en niet alleen van Westerse voorbeelden. 

Je kan meewerken aan dit startend project door interessante links te zoeken en te delen, door te vertalen, door je ideeën te delen en door te reageren op ideeën van anderen. 

Wees kritisch, voor wat je leest, maar ook voor jezelf. Goed kritiek begint immers bij zelfkritiek.

Wees niet naïef, maar wel constructief.  

Een positieve kijk is wat we zoeken. Onze boodschap moet een positieve boodschap zijn van wat mogelijk is en wat kan, omdat het al gebeurt. Dat willen wij delen met jou en met de anderen.

Introduction Social Resistance

There are many things going wrong in the World. But also at least as many going well.  There are people, organizations, groups all over the world that come together to resist and demand social transformation.

We want to gather these stories in order to learn and get inspired by them. In order to make the social resistance stronger.

The financial crisis, economical crisis, energy crisis and the food crisis. Look at what is happening around in the world. The case of the famine in the horn of Africa, the speculative games of capitalism and the neoliberal financial elite with countries such as Greece, Ireland and Portugal. The rise of far-right fascism and the killings in Norway.  And much more.

At the same even we are living in hard times many people stand up and take action. Look at what is going on in the Arab world. We are not yet there, but on our way. The youth taking action around the world for bettering their lives, demanding change and looking for alternatives.

The media and politics share their own stories which are mostly negative ones. We all know which news reaches easily the media. There are thousands of small initiaves around the world from which we could learn if we knew they exist. Just knowing their existence is already a step in the right direction. Sharing, discussing and putting them in practice should be the next.

In this blog we will gather examples of social resistance around the world. We want to create the space for an open discussion on what can and should be done.

Of course political color, religion, ideology matter … But in the end of the day we are all of us, first of all humans. We easily forget this. We quickly forget that humans are social beings. Therefore instead of inequality, injustice and exclusion we send another message.

We stand for humanity, equality, justice, social and solidarity relations with each other. These words definitely sound abstract but through the concrete examples of works in theory and practice we want to show what they mean to us today.

How does it work?

Quite simple. First of all join us at Facebook. Share your links and ideas with all of us. These links of articles, initiatives all around the world can be shared in many languages. However, we need a common language to understand each other. You share a link in another language than English, write a short summary of it on top of the article. Someone really likes an article in any language is free to translate and we can put the translation on our blog. Use google translator or other translators, it doesn’t matter as long as you commit yourself to give your contribution that you can.

You can first contribute by joining us. Second by sharing this blog and page with your friends and let them join us. Please do this with your friends all over the world as this is the idea, that we learn from each other and not just focus on Western examples. You can engage yourself to this starting project by looking for links, sharing links, translating, sharing your ideas, reacting and discussing with others.

Feel free to be critical, we must be critical and this starts by first of all being self-critical. Don’t forget this. Of the same importance is the fact that you are constructive. Nobody is demanding you to be naïve. On the contrary, but positive vibe is needed as that is the message we want to share with you and the rest of the people.

Join us on facebook page: